Tuesday, March 23, 2021

डोल्पाली किशोरीको छाउपडी

 

रेशिका बुढा, कक्षा १०

श्री सरस्वती मावी, ठूलीभेरी नगरपाललिका, दुनै ३, डोल्पा



म सानैदेखि छात्रावासमा बसेर पढ्थेँ । मेरो रुमपार्टनर एकजना दिदी हुनुहुन्थ्यो । एकदिन दिदीले भन्नुभो, “ला...बहिनी, म त महिनावारी भएँ नि...च्व...कहिलेकाहीँ त नभए नि हुन्थ्यो नि...कस्तो अप्ठेरो हुन्छ !” त्यतिबेला मलाई लाग्थ्यो, महिनावारी भएका बेला यौनाङ्गबाट रगत मात्रै आउँछ होला । पिसाब आउँदैन होला । त्यतिबेला सम्म मलाई कसैले पनि रजस्वाला हुँदा के हुन्छ, किन हुन्छ भनेर डिटेलमा भनेको थिएन ।

विद्यालयमा महिनावारीबारे पढाइ नै नभएको चाहिँ होइन । तर, विस्तृतमा भने कहिल्यै बुझाउनु भएन ।

अलि ठूलो भएपछि बल्ल थाहा भयो, केटी मान्छेको यौनाङ्गमा दुइटा नली हुने रहेछ । पिसाब बग्ने छुट्टै, रगत बग्ने छुट्टै । रगत पनि मैले सोचेजस्तै धेरै नबग्ने रहेछ भनेर आफैँ महिनावारी भएपछि बल्ल थाहा पाएँ ।

म पहिलोपटक महिनावारी हुँदा स्कुल जाने तरखरमा साथीलाई पर्खिरहेको थिएँ । त्यतिबेला मलाई कताकता चिसो भएजस्तो, हिलो भएजस्तो महसुस भयो । हत्तपत्त शौचालय गएँ र हेरेँ । रगतका निशाना आफ्नो कपडामा देखेपछि एकछिन त आत्तिएँ ।

“ला...मलाई के भएको होला” भन्ने सोचेर डर लाग्यो । सायद पहिलोपटक अनुभव गरिरहेकाले होला । तर, दिदीले महिनावारी हुँदा रगत आउँछ भन्नुभएको कुरा सम्झेर आफू पनि महिनावारी भएछु भन्ने लाग्यो । तर, मलाई रगत कसरी आउँछ, कति दिनसम्म आइरहन्छ, यसलाई मैले कसरी ह्यान्डल गर्ने भन्नेबारे केही पनि थाहा थिएन ।

हतारहतार कोठामा गएँ र दिदीलाई भनेँ, “दिदी म त मिन्स भएँ । अब के गर्ने होला ? म कसरी स्कुल जाने होला ?” दिदीले सान्त्वना दिँदै भन्नुभयो, “नडराऊ । तिमीलाई केही पनि हुँदैन । बरु, प्याड वा केही नरम कपडाको टालो प्रयोग गर त ।” तर, मसँग प्याड वा टालो, केही पनि थिएन । त्यसमाथि त्यसको प्रयोग कसरी गर्छन् भन्ने ज्ञान पनि थिएन । दिदीलाई यही भनेँ ।

Tuesday, March 9, 2021

एक बलात्कृत किशोरीको आघात

–लेखिकाको आग्रहमा नाम प्रकाशित गर्न असमर्थ छौँ ।



२०६६ सालको कुरा हो । म एसएलसी परीक्षा दिएर बसेकी १४ वर्षे किशोरी थिएँ । रमाइलो परिवार थियो हाम्रो । बुबाममी दुवैले गाउँको एउटै विद्यालयमा पढाउनु हुन्थ्यो । म, दिदी र भाइबहिनी पनि त्यही पढ्थ्यौँ ।  

मलाई सानैदेखि बोल्न, उत्सुक भएर प्रश्न सोध्न र रेडियो सुन्न खुब मन प¥थ्र्यो । ममीले अहिले पनि हाँस्दै भन्नुहुन्छ, “तिम्ले हाम्लाई प्रश्नै प्रश्न सोधेर थकित बनाउँथ्यौ । कथा सुनाएर सुताऊँ भन्ने बेलामा पनि प्रश्न गरेरै सताउँथ्यौ ।”

कलेज पढ्न सदरमुकाम जानुपथ्र्यो । एसएलसी पास भएपछि त्यहा“ गएर पढ्ने मेरो रहर पूरा हुने तरखरमा थियो । त्यसैले म फुरुङ्ग थिएँ । एसएलसीको रिजल्ट आउनुभन्दा अघि,  बुवाले गाउँमा नयाँ घर बनाउन थाल्नुभयो । म घरायसी काममा व्यस्त रहन्थे । पानी बोक्ने, घर बनाउने मान्छेलाई खाजा बनाइदिने, ममीलाई घरको काममा सहयोग गर्ने दैनिकी नै बनिसकेको थियो ।

त्यस्तै दिनताका दुई स–साना छोरा र मभन्दा थोरै मात्र कम उमेरकी छोरीलाई हाम्रो जिम्मा लगाएर छिमेकी भाउजू इन्डिया जानुभयो । दाइ इन्डियन आर्मीमा जागिरे भएकाले उहा“ कागजपत्र मिलाउन त्यता जानुभएको थियो । भाउजू गएपछि ममीले मलाई स–साना बाबुनानी राती डराउलान् भनेर त्यहा“ बस्न पठाउनुभयो ।

त्यो रात रेडियोमा मलाई मनपर्ने कार्यक्रम आउनेवाला थियो । त्यसैले मलाई भाउजूकोमा जान मन थिएन । अनि, त्यो कार्यक्रममा मैले पठाएको कथा पनि सुनाउने पालो थियो । तर, ममीले भन्नुभयो, “उनीहरूको घरमा पनि रेडियो छ, उतै गएर सुने भैहाल्यो नि ।” कुरा काट्न नसकेपछि म खाना खाएर भाउजूको घरमा सुत्न गएँ ।

उमेरले अल्ली सानी भएपनि १० कक्षा पढ्ने भाउजूकी छोरी सरु मेरी साथी पनि थिई । हामी स“गै घाँस दाउरा गर्न जान्थ्यौँ । रमाइला गफ गथ्र्यौँ । खुबै मिल्थ्यौँ । म उनीहरूको घरमा पुग्दा, खाना खाएको भाँडा माझ्दै थिई सरुले । भाइहरू सुतिसकेका थिए । पुग्नासाथ मैले सरुलाई सोधेँ, “रेडियो कता छ ?”

“बार्दलीको कोठाको बेडमा छ ।” सरुले मलाई भनी । म अम्खोरामा पानी लिएर त्यतै गएँ । सरु आफ्नो कोठातिर गई ।

रेडियोमा मलाई मन पर्ने कार्यक्रम बजिरहेको थियो । कार्यक्रम सुन्दासुन्दै म झपक्क निदाउनै लागेकी थिएँ, मनजिकै एकजना मान्छे आयो । रेडियो सुन्दै निदाउनै लागेको भएर होला, त्यो मान्छे ढोका खोलेर भित्र कसरी पस्यो मैले पत्तै पाइनँ ।

नचिनेको मान्छेलाई अकस्मात् आफू सुतिरहेको कोठामा देख्दा मेरो सातो गयो । धेरै डराएको बेला दिमाग पनि खाली हु“दो रहेछ क्यार ! ऊ को हो, कसरी म सुतेको कोठासम्म आइपुग्यो ? म त्यहा“ सुत्न आएको उसले कसरी पत्तो पायो ? कि मेरो सट्टा सरुलाई पो केही गर्न आएको थियो ? मैले केही मेसो पाइनँ ।

यस्तो बेला गुहार माग्नुपर्छ भन्ने सोच दिमागमा नआएको होइन । तर, सहयोगको याचना गर्दै चिच्याउने प्रयास गर्नुअघि नै उसले आफ्ना हातले मेरो मुख थुन्यो । मलाई सास नै फेर्न गाह्रो भो । मलाई लाग्यो, अब म बाँच्दिन । यही नै मेरो अन्तिम रात हो ।

उसले बिस्तारै दुईमध्ये एउटा हात मेरो मुखबाट निकाल्यो । अनि, शरीर सुम्सुम्याउन थाल्यो । मलाई उकुसमुकुस भइरहेको थियो । म छटपटाइरहेकी थिएँ । उसले धम्कीपूर्ण स्वरमा भन्यो, “चिच्याउन्नेस् भने मात्रै तेरो मुख बन्द गर्दिन ।”

उसको धम्कीले न म चिच्याउन सकेँ, न त पीडा सहन नै । बस् मेरो मन डराइरह्यो अनि आँखाबाट आँसु बग्यो ।

त्यसले मेरो आँसुको कुनै पर्वाह नगरी कपडा खोल्न थाल्यो । ऊ जतिजति अराजक भइरहेको थियो, त्योभन्दा कयौँ गुणा बढी डर मेरो मनमा थपिइरहेको थियो । सरुको घरमा सुत्न आएकोमा पछुतो मान्नु र मर्ने डरमा चुपचाप यातना सहनुको विकल्प मसँग थिएन । मनमनै भगवान्को नाम जप्दै पुकार सुनिदिन आग्रह गरिरहेँ । तर, मेरो छटपटी भगवान्ले कसरी देखून् ?

त्यतिबेला मलाई आफू छोरी भएर जन्मिएकोमा सबैभन्दा धेरै रिस उठ्यो । छोरी मान्छे भएकै कारण आफूलाई निरीह पाएँ । त्यो पीडादायी घटनाको प्रतिकार स्वरूप आफ्नो ‘इज्जत’ र जीवनको भिख माग्नु बाहेक अरू केही गर्न सकिनँ । तर, उसले मेरो अस्मिता जोगाउनु त परको कुरा, मेरो बिन्तीलाई महसुस सम्म पनि गरेन ।

अनि, म बलात्कृत भएँ ! !

Photo Source: www.https://www.freepressjournal.in/


मलाई झलझली घरको याद आयो । कतिबेला उज्यालो होला र घर जान पाउँला भनेर छट्पटाइरहेँ । करिब २ घण्टापछि त्यो मान्छे म सुतिरहेको कोठाबाट बाहिरियो । जानुअघि पनि आफूले बलात्कार गरेको कुरा कसैलाई नभन्न र भनेमा मार्ने धम्की दिएर गयो ।

म सोच्न सक्ने हालतमा थिइनँ । भूत, राक्षस पनि मान्छेजस्तै हुने रहेछ भन्ने लाग्यो । हुन पनि त्यो व्यक्ति, मान्छेरूपी राक्षस नै थियो ।

कतिबेला कालो रात सकिएला ? कतिबेला उज्यालो घाम देख्न पाइएला र म घरसम्म पुग्न सकूँला ? म छटपटीमै रनाह परँे ।

धेरै बेरपछि मैले कुन साहस बटुलेर हो अर्को कोठामा रहेकी सरुलाई उठाउन पुगेँ । मैले रनाहमै घटनाबारे सरुलाई बताएँ । मेरो पीडादायी कुरा सुनेर पनि सुरुमा त ऊ केही बोलिन । मलाई झनै रिस उठ्यो । अनि बाथरुम छिर्न हिँडेका बेला मैले चर्को स्वरमा उसलाई भनेँ, “के हो यस्तो ? को हो त्यो मान्छे ? तैलेँ जे गरिस् बेठीक गरिस् !”

म कसरी त्यति चर्कोस“ग बोल्न सक्ने भएँ ? मलाई थाहा छैन । मलाई सरुमाथि शङ्का किन लाग्यो त्यो पनि थाहा छैन । सायद, मेरो स्वर झन्झन् चर्को भइरहेको थियो । मैले थप सोधेँ, “को हो भन् ? भोलि नै मैले गाउँका मान्छे बोलाएर उनीहरूलाई कारवाही गर्नुपर्छ भनेर बुबालाई भन्न लगाउँछु बुझिस् !”

मेरो आक्रोशित स्वर सुनेर सायद ऊ डराई । उसले भनी, “गाउँमा आउने जीपको ड्राइभरस“ग मेरो लभ परेको थुप्रै भयो । फोनमा एक्लै आउँछु भन्थ्यो । खलासीलाई पनि ल्याएछ ।” उसको कुरा सुनेपछि मलाई धिक्कार लाग्यो !

“यदि केटो बोलाउन मन भएको भए, उहीस“ग बस्न मन भएको भए मलाई किन त्यस्तो गरीस् ? मैले के बिगारिदिएँकी थिएँ र त्यस्तो सजाय दिइस् ?!” म ऊसँग बेस्सरी कराएँ । मेरो मनमा रिस र अनेकन प्रश्न भरिएको थियो ।

म रिसैरिसमा बाथरुम छिरेँ । मेरो यौनाङ्गबाट पानी बगिरहेको थियो । के हो, के भएको हो मलाई केही थाहा थिएन । त्यो रात कसरी कट्यो ? कतिबेला कसरी बिहान भयो ? मैले केही पत्तो पाइनँ । बिहान हुनासाथ म घरतिर गएँ ।

सरुको घरबाट निस्कँदा यो कुरा सबैलाई भन्नुपर्छ भनेर म निस्केकी थिएँ । तर, घर पुगेर बुवा ममीलाई देखेपछि म त्यसैत्यसै डराएँ । त्यतिबेला किन मलाई डर लाग्यो ? मलाई अझैसम्म थाहा छैन ? म भित्र कस्तो डर हुर्किएको थियो र मलाई बोल्न नसक्ने बनायो ? मलाई थाहा छैन ।

बुवा ममीको इज्जत जान्छ भन्ने डराएर भन्न सकिनँ कि ?

मेरो कुरा सुनेर गाउँलेले मलाई नै थु्क्छन्, धिक्र्काछन् भनेर भन्न सकिन कि ?

मेरो भविष्य अँध्यारो हुने भो भनेर भनेर चुप लाएँ कि ?

मैले अहिलेसम्म पत्ता लगाउन सकेकी छैन ।

दिनहरू बित्दै गए । मेरो दिमागमा सेक्स भएपछि बच्चा बस्छ भन्ने मात्र थियो । मैले बेला बेला पेट छाम्थँे । मनमा शङ्का भएपछि पेट पनि ठूलो भएजस्तो लाग्दो रहेछ । पेटभित्र कतै बच्चा हुर्किरहेको छ कि भनेजस्तो हु“दोरहेछ । मैले कति पटक बेल्टको नापोले पेट बढेको होकी भनेर नापेँ । उक्त घटनापछि महिनावारीको पालो नआउन्जेलसम्म मैले पीरै पीरमा दिन बिताएँ ।

म भित्र झिरजस्ता तीखा प्रश्न हुर्किरहेका थिए ।

बच्चा रहेको रहेछ भनेँ म के गरूँला ?

यदि पेटमा बच्चा नै रहेछ भने यो कुराले बुवा ममीलाई कति पीडा हुन्छ होला ?

सारा घटना मैले कसरी भनूँला ?

म भित्र आत्महत्याको सोच पनि हुर्कियो ।

एकदिन ममीसँगै घाँस काट्न गएको बेला आज सप्पै कुरा ममीलाई सुनाउँछु भन्ने आ“ट पलाएजस्तो भयो । कुराहरू सबै मुखैमा आइसकेका थिए । तर किन हो कुन्नी, सुनाउनै सकिनँ ।

समय बित्दै गयो । सरुले भनेको ड्राइभर र खलासीले गाउँमा गाडी लिएर आइरहन्थे । तर, मेरा लागि त तिनीहरू राक्षस समान थिए । कहिलेकाहीँ सदरमुकाम जाने काम पर्दा बुवाममीले त्यही गाडी चढेर जान भन्नुहुन्थ्यो । तर म भित्र उनीहरूलाई लिएर हुर्किरहेको रीस र पीडा बुबाममीलाई के थाहा ?

कतिपटक बुवाले घर अगाडिको गाडी छोडेर किन हिँडेर गएको भनेर सोध्नुहुन्थ्यो । म भन्थेँ, “पैसा बचाउन बुवा” । उनीहरूलाई देख्न नपरे हुन्थ्यो भन्ने मेरो मनभित्रको भाव बुवालाई के थाहा ?

एसएलसीको रिजल्ट पछि म सदरमुकाम पढ्न आएँ । त्यसपछि म बदलिँदै गएँ । पीडा सहने होइन पीडामा बोल्नुपर्छ भन्ने परिवर्तन म भित्र हुर्किंदै गयो ।

बुबाममी नै शिक्षक शिक्षिका भएको मेरो परिवार । यस्तो परिवारमा हुर्केर पनि बलात्कारको पीडा मैले भन्न सकिनँ । त्यति ठूलो शारीरिक र मानसिक पीडा मैले कसरी पचाएँ ? आज सम्झिँदा लाग्छ, पढेलेखेको परिवारमा त मैले यति ठूलो पीडा भन्न सकिनँ भने मैले जस्तो पीडा भोगेका र ती पीडा लुकाएर हुर्किएकाहरू कति होलान् ? कति होलान् कसैलाई पीडा दिएर खुलेआम हिँडेको देख्नेहरू ?

के यी अनुत्तरित प्रश्नको उत्तर हाम्रो समाजले चाँडै दिने हैसियत राख्छ ?

आज वर्षौंपछि साहस जुटाएर त्यो घटनाको बारेमा लेख्न बसेँ । तर, लेख्दालेख्दै धेरैपटक भक्कानिएँ । अहिले पनि आँखा आँसुले डम्म भरिएका छन् । मन भारी भइरहेको छ । जबजब किशोरावस्थाको त्यो नमीठो पीडा सम्झन्छु, त्यो कालो रात हिजोजस्तै लाग्छ । हुन त अहिले म किशोरीबाट युवती भएकी छु । मेरो जिन्दगीले आफ्नै लय समातिसकेको छ । त्यही लयको व्यस्ततामा खुसी पनि छु । तर, त्यो पीडाले अझैपनि बेलाबेलामा झस्काइरहन्छ । बलात्कारका समाचारहरू सुनिरहँदा मलाई त्यही समयले, त्यही घटनाले लखेटिरहेको जस्तो लाग्छ ।

यस लेख जुनसुकै माध्यमबाट प्रकाशन/प्रसारण गर्नु परे www.gulabisambad.blogspot.com लाई स्रोत उल्लेख गर्नुहोला ।



Tuesday, February 23, 2021

ती पाँच घटना

प्रतिभा ढकाल



बाल्यकाल अनि किशोरावस्थाका तीता—मीठा याद सङ्गाल्दै अहिले म युवावस्थामा रमाइरहेकी छु । आफ्ना बितेका कतिपय दिन सम्झिँदा खुसीले मख्ख पर्छु भने कतिपय घटनाले बारम्बार झस्काइरहन्छन् । ती घटनामध्ये प्रायः घटना दुर्व्यवहारसँग जोडिएका छन् । 

घटना १

मेरो उमेर त्यस्तै ८/९ वर्षको थियो । म र मेरी बहिनी कपाल काट्न घरनजिकैको बारबर अङ्कलको पसलमा गयौँ । अंकलले बहिनीको कपाल काट्न थाल्नुभयो, अनि अंकलको छोराले मेरो । तर, त्यो बार्बर केटा कपाल काट्नुको सट्टा, मलाई यताउति मुसार्न व्यस्त भयो । उसले आफ्नो हात मेरो घाँटी हुँदै तल ल्याउँदै मात्रै थिएन, छेउको अँध्यारो सानो कोठातिर देखाउँदै भित्र जानसमेत कर गरिरहेको थियो । म डराइरहेकी थिएँ । मेरो डरमा उसले स्वीकारोक्ति आभास गरेको सम्झिँदा मलाई आजसम्म पनि ग्लानी हुन्छ । त्यो दिन चुप बस्नुको सट्टा एक झापड लगाउन सकेको भए, मलाई विगत यतिधेरै तीतो लाग्दैनथ्यो होला । 

घटना २

दुर्व्यवहारको अर्को अनुभव ट्युसन पढ्दा पनि भोगेकी छु । एकजना आफन्ती दाइसँग म घरमा नै ट्युसन पढ्थेँ । होमवर्क सिकाउने र चेक गर्ने बहानामा उहाँले मलाई पटकपटक काखमा राख्ने र अँठ्याएर बोक्ने गर्नुहुन्थ्यो । माया गरेजस्तो गरेर मलाई असहज हुँदाहुँदै पनि मेरो गालामा आफ्नो मुख जोड्ने गर्नुहुन्थ्यो । तर, उहाँको त्यस्तो व्यवहारबारे मैले घरका सदस्यलाई भन्न सकिनँ । घरमा भनेँ भने म एक्लो भएको मौका पारेर झन् नराम्रो व्यवहारको सामना गर्नुपर्ने डरले मैले आफ्नै घरभित्र पनि आवाज उठाउन सकिनँ ।

घटना ३

उमेर ठ्याक्कै सम्झना छैन । सायद १०/११ वर्षकी थिएँ । मेरो शारीरिक बनोट हेर्दा, उमेरभन्दा अलिक ठूलै देखिन्थेँ । त्यसैले होला, त्यो दिन बसमा भेटिएको एकजना अन्जान मान्छे “तिमीले एस.एल.सी दियौ नानी ?” भन्दै मेरो छेऊमा उभियो । उसको प्रश्नले मलाई मनमनै हाँसो लाग्यो । तर, मैले कुनै प्रतिक्रिया जनाइनँ । चुपचाप बसिरहेँ । केहीबेरमा कुनाको सिट खाली भयो । त्यो मान्छेले मलाई कुनामा सर्न आग्रह गर्दै म बसिरहेको सिटमा थचक्क बस्यो । ऊ मसँग बोल्न खोजिरहेजस्तो देखिन्थ्यो । नभन्दै मेरो प्रशंसा गर्दै उसले कुराको तान बुन्न थाल्यो । तर, उसका कुरा मलाई मन परिरहेका थिएनन् । “तिमी कति राम्री छ्यौ”, “तिमी राम्री छ्यौ भनेर अरूले भनेको छ कि छैन ?” उसका कुरा यस्तैयस्तै थिए । यो पटक पनि म केही नबोली बसिरहेँ । केहीबेर पछिको कुरा हो, मैले लगाएको गुलाबी कलरको फ्रक तानिएको महसुस भयो । उसले सिट मुनिबाट आफ्नो हात मेरो साँप्रामुन्तिर पु¥याइसकेको रहेछ । मेरो मुटु जोडले धड्कियो । सास नै रोकिएलाजस्तो भयो । बोल्न खोजेँ । तर, घाँटीमा केही अड्किएकोजस्तो भान भयो । आँखा टिलपिल–टिलपिल भए । सल्बलाएका हातलाई महसुस गर्न म चुपचाप बाध्य भएँ ।

केहीबेरमा गाडी रोकियो । केही झर्ने मान्छे आआफ्नो सिटबाट उठे । म त्यही मौका छोपी जुरुक्क उठेँ । खुट्टा काँपिरहेका थिए । म ओर्लिनु पर्ने ठाउँ आउन झन्डै १५ मिनेटजति बाँकी थियो । तर, केही नबोली म बसबाट ओर्लें । गाडीमा बस्नुभन्दा हिँड्नु ठीक सम्झेँ । हिजोआज पनि जब म बसमा यात्रा गर्छु, त्यो घटना याद आइरहन्छ । आफूले त्यो घटनाको प्रतिकार गर्न नसकेको सम्झिँदा भने आफैसँग रिस पनि उठ्छ ।

घटना ४

कलेज पढ्दातिरको कुरा हो । आँखा जँचाउन भरतपुर आँखा हस्पिटल गएकी थिएँ । चस्माको पावर फेरिएर होकि भनेर जाँच्नका लागि अलि अँध्यारो कोठामा अक्षर चिन्न सिफारिस गरियो । त्यस्तै २५/२६ वर्षको युवकले सिफारिस गरिएको कोठामा मलाई हाँस्दै स्वागत ग¥यो । फरकफरक पावर भएका सिसा राख्दै अक्षर स्पष्ट भए नभएको सोध्यो । लेन्स चेन्ज गर्दागर्दै उसका हात बेलाबखत मेरा छातीमा ठोकिन्थे । १/२ पटक त झुक्किएर होला भनेर खासै वास्ता गरिनँ । तर, क्रम रोकिएन । म उठ्नै खोज्दा, “हो अब यो पावरमा हजुरलाई हिँड्न सजिलो हुन्छ कि हुन्न हिँडेर भन्नुस् है” भन्दै ऊ आफू बसिरहेको गुड्ने कुर्सीसँगै पछि हट्यो र बाटो छोड्यो । मलाई असहज हुँदाहुँदै म पाइला के चाल्न लागेकी थिएँ, उसको हात मेरो पछाडिको भागमा पुग्यो । म झस्किँदै पछाडि फर्किएँ, ऊ अर्को साइडतिर फर्कियो । मलाई उकुसमुकुस भयो । हतारहतार आफ्नो रिर्पोट कार्ड लिएँ र कुनै प्रतिक्रिया नजनाइ कोठाबाट बाहिरिएँ ।

त्यस दिन त्यति प्रतिष्ठित संस्थामा सेवा दिन खटिएका कर्मचारीबाट भएको दुव्र्यवहार सम्झिँदा मलाई अझै पनि गुम्साहट हुन्छ । मैले उसको हात समातेर तत्काल फाइट ब्याक गरेको भए, मेरो सपनामा त्यो घटना दोहोरिइरहने थिएन होला । 

घटना ५

मेरो बाबाको उमेरको व्यक्ति, जसलाई मैले सानो हुँदादेखि देखिरहेँ, भेटिरहेँ । रमाइलो स्वभावको उहाँ, मेरा लागि आदरणीय पनि हुनुहुन्थ्यो । मैले ब्याच्लर तहको अन्तिम परीक्षा दिने बेलाको कुरा हो, घरमा म एक्लै थिएँ । उहाँ अस्पताल गएर फर्किंदा हामीलाई भेटेर फर्किने उद्देश्यले हाम्रो घरमा आउनु भएको थियो । भोक नलागेको बताएपछि उहाँलाई मैले पानी दिएँ र एकछिन आराम गर्न आग्रह गर्दै परीक्षाको तयारी गर्न आफ्नो कोठातिर गएँ । केहीबेरपछि “तिमी पढ्दै रहेछौ, म निस्किन्छु, परीक्षाको राम्ररी तयारी गर” भन्दै त्यो अंकल मेरो कोठाभित्र पस्नुभयो । मैले उहाँलाई खाजा खाएर जान आग्रह गरेँ । उहाँले “होइन, पछि खाउँला । तिमीलाई देखेँ मन भरियो” भन्दै अंकमाल गर्नुभयो । त्यतिबेलासम्म मलाई खासै असहज लागेको थिएन । 

उहाँले परीक्षा सकिएपछि के गर्ने विचार छ भन्दै जागिर खाँदा राम्रो हुने सल्लाह दिनुभयो । म उहाँको सल्लाह सुन्दै “विचार गर्दैछु के गर्ने” भन्ने भावमा स्वाभाविक हाँसो हाँसेँ । तर, उहाँले मेरो हाँसोमा कसरी लाज देख्नुभयो थाहा छैन । उहाँले “किन लजाएकी छोरी” भन्दै मेरो नजिकै सरेर आफ्नो मुख मेरो गालामा टाँस्न ल्याउनुभयो । यो पटक मलाई सहनै नसक्नेगरी असहज भइसकेको थियो । उहाँका हात पनि मेरो घाँटी वरपर सल्बलाउन थालिसकेका थिए । म उहाँबाट अलि झट्किएर पर उभिएँ । अरू केही बोल्नै सकिनँ । मेरो अवस्था देखेर उहाँले के सोच्नुभयो थाहा छैन, उहाँ कोठाबाट बाहिरिनुभयो । त्यो दिनदेखी आजसम्म उहाँसँग मेरो भेट भएको छैन । तर उहाँको त्यो व्यवहारलाई प्रतिकार गर्न नसकेकोमा भने सधैँ पछुतो त लाग्छ नै आफ्नैहरूसँग डर पनि उत्तिकै लागिरहन्छ । 

⁺⁺⁺

मैले फरकफरक ठाउँमा फरकफरक व्यक्तिबाट फरकफरक शैलीका दुर्व्यवहार भोगेँ । यस्ता व्यवहारलाई दुर्व्यवहार भन्छन् भन्ने सम्म ज्ञान नहुँदैदेखि म दुर्व्यवहारमा परिसकेकी रहेछु । कतिपय घटनामा त मैले म दुर्व्यवहारमा परिरहेछु भन्ने पनि थाहा पाइनँ । आवाज उठाउनु गल्ती नभएर आत्मरक्षा नै आत्मसम्मानको गतिलो बलियो हतियार रहेछ भन्ने पनि मलाई थाहा थिएन ।

जतिपटक दुर्व्यवहारमा परेँ, म मानसिक रूपमा विक्षिप्त भएँ । मलाई दुर्व्यवहार गर्नेहरूले मेरो विक्षिप्त रूप महसुस गर्नु त परको कुरा, उनीहरूलाई सामान्य हिनताबोधसम्म पनि भएन । बरु, उल्टै उनीहरूको मनोबल बढ्यो होला । म चुप बसेरै आफूलाई दुर्व्यवहार गरिरहेको व्यक्ति टाढा जाओस् भन्ने चाहन्थेँ । दुर्व्यवहार गर्ने व्यक्तिहरू आफ्नो वरिपरी देख्न नपरोस् भनेर मनमनै कामना गर्थें । तर, उनीहरू भने मौनताको फाइदा उठाउँदै मजस्ता धेरैको नजिक पुग्दा रहेछन् । त्यसैले हिजोआज कसैले मलाई दुर्व्यवहार वा दुर्व्यवहारको प्रयास मात्रै गर्दा तुरुन्तै प्रतिकार गरिहाल्छु ।

यस लेख जुनसुकै माध्यमबाट प्रकाशन/प्रसारण गर्नु परे www.gulabisambad.blogspot.com लाई स्रोत उल्लेख गर्नुहोला ।


Tuesday, February 9, 2021

प्याड चाहियो मिस !


साल्विया आचार्य 




मेरो नाम साल्विया आचार्य हो । म लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी जिल्ला प्यूठानस्थित श्री खड्गेश्वरी माध्यमिक विद्यालयको कक्षा ९ मा अध्ययनरत छात्रा हुँ । ३ कक्षादेखि म यस विद्यालयमा पढिरहेकी छु ।

मेरो विद्यालयलाई हरियाली वनजंगल र विद्यालयको केही तल कलकल बग्ने खोलाले शोभायमान पारेको छ । प्रकृतिले सिँगारेपनि मजस्तै छात्राहरूलाई सुरुआतका दिनमा स्कुल रमाइलो लाग्दैनथ्यो । किनभने, प्रशस्त पानी नभएकाले महिनावारीका बेला छात्राहरूले खुबै दुःख पाउँथे । ट्वाइलेट पर्याप्त संख्यामा थिएन । भएका ट्वाइलेटमा पानी हुन्थेन । विद्यालयमा महिनावारी भइहाल्यो भने पनि ट्वाइलेट गएर सरसफाइ गर्ने सुविधा थिएन । त्यस्तो बेला हामी छात्राहरूलाई धेरै अप्ठेरो हुन्थ्यो । लाज, संकोच र डर लाग्थ्यो । रगत लागेको कपडा देखेर अरूले गिज्याउलान् भन्ने हुन्थ्यो । “प्याड चाहियो मिस” भनेर माग्ने आँट पनि हामी कोहीसँग थिएन ।

कसै कसैले झोलामा प्याड बोकेर स्कुल आउँथे । ट्वाइलेट गएर जेनतेन प्याड चेन्ज गरियो भने पनि प्रयोग भइसकेको प्याड फाल्ने ठाउ“ थिएन । ट्वाइलेटभित्र राखिएको भाँडोमा धारामा गएर पानी ल्याउनुपथ्र्यो । त्यसरी सानो भाँडोमा ल्याएको पानी सकिएला कि भनेझैँ गरेर जतन गरेर प्रयोग गर्नुपथ्र्यो । फ्रकमा वा अन्यत्र रगत लागेको रहेछ भने राम्ररी पानीले पखाल्न पनि पुग्थेन । फेरि ढोका खोेलेर दोस्रोपटक पानी ल्याएर आउन पनि आपतै हुन्थ्यो ।

ट्वाइलेटभित्र प्याड फेरेपछि प्रयोग भइसकेको फोहोर प्याड कागजले बेरेर गोजीमै बोक्नुपथ्र्यो । गोजीको प्याड कसै कसैले झोलाको कुनामा लुकाएर राख्थे । त्यसै त महिनावरीको दुःखाइ त्यसमाथि विद्यालयमा हुने अनेकन सास्ती । मलाई ती दिन सम्झिँदा अहिले पनि नरमाइलो लाग्छ ।

तर, उहिलेका कुरा खुइले भनेजस्तै अहिले विद्यालयमा पुरानो अवस्था छैन । हरियाली, चराचुरुङ्गीको चिरबिर अनि पानीको कलकलले विद्यालय सुन्दर मात्रै भएको छैन, छात्राहरूले महिनावारीका बेला दुःख झेल्नुपर्ने अवस्था अन्त्य भएकाले विद्यालय झनै सुन्दर भएको छ । अहिले विद्यालयमा आवश्यक ट्वाइलेट बनेका छन् । ट्वाइलेट बहिर धेरैबेरसम्म पालो पनि खासै पर्खिनुपर्दैन । ट्वाइलेटभित्रै पानी आउने व्यवस्था मिलाइएको छ । प्याड चेन्ज गरेपछि कता लुकाउने होला भनेर चिन्ता मान्नु पर्दैन । ट्वाइलेटकै एउटा कुनामा प्याड फाल्ने व्यवस्था पनि छ ।

त्यतिमात्र कहाँ हो र ? महिनावारीमा छात्राहरूले घरबाटै प्याड पनि ल्याउनु नपर्ने भएको छ । विद्यालयले महिनावारीमा दुई प्याकेट प्याड निःशुल्क दिने गरेको छ । त्यतिले पुगेन भने मिसहरूसँग थप प्याड पनि माग्न पाइन्छ ।

पहिले पहिले महिनावारी संकोचको, डर र लाजको विषय थियो । तर, अहिले यसका बारेमा धेरैले कुरा बुझ्न थालेका छन् जस्तो लाग्छ । त्यसैले प्याड माग्न लजाउनुपर्ने, कसैले केही भनेर जिस्काउँछ कि भनेर अप्ठ्यारो मान्नु नपर्ने भएको छ । 

महिनावारी प्राकृतिक कुरा भएकाले यसमा लजाउनु पर्दैन । कोही कोही त पहिलोपटक महिनावारी हु“दा डराउने पनि गर्छन् । तर यो डराउने कुरा होइन । बरु, महिनावारीका बेला हामीले हरियो सागपात, झोलीलो खानेकुरा र फलफूलहरू धेरै खानुपर्छ । यस्ता खानेकुराले हामीलाई तागत मिल्छ ।

महिनावारी हुँदा तल्लो पेट दुख्छ । यस्तो दुःखाई कसैलाई थोरै हुन्छ भने कसैलाई धेरै हुने गर्छ । मलाई पनि महिनावारीमा असाध्यै दुख्यो भने मिसले पेटको दुखाइ कम गर्ने औषधि दिनुहुन्छ । यस्तो औषधि खाँदा पनि काम गरेन र दुःखाइ धेरै नै भयो भने मिसले नजिकैको मेडिकलमा लगेर दुःखाइ सन्चो पारेर हामीलाई घरमै पु¥याइदिनुहुन्छ ।

हाम्रो विद्यालयले छात्राहरूलाई दिएको यस्तो सुविधा सबै विद्यालयले दिएका छन् कि छैनन् होला ? मलाई अरू विद्यालयको कुरा त थाहा छैन । तर यति कुरा भने थाहा छ कि, विद्यालयले दिने यस्तो सुविधाले गर्दा म जस्ता छात्राहरू महिनावारीका दिनमा विद्यालय आउनै लजाउने वा संकोच मान्ने र पढाइ नै छाड्नुपर्ने अवस्था धेरै कम भएको छ । धन्यवाद मेरो विद्यालयलाई अनि, विद्यालयका सर मिसहरूलाई । जसले हामीलाई महिनावारीको अप्ठ्यारोमा साथ दिनुहुन्छ र यो संकोच मान्ने विषय होइन आफूलाई परेको समस्या हामीलाई भन्न अप्ठ्यारो नमान्नु भनेर बारम्बार बुझाउनुहुन्छ ।

यस लेख जुनसुकै माध्यमबाट प्रकाशन/प्रसारण गर्नु परे www.gulabisambad.blogspot.com लाई स्रोत उल्लेख गर्नुहोला । 

Tuesday, January 26, 2021

दुर्व्यवहारलाई फाइटब्याक !

गौरव पौडेल



नमस्ते, मेरो नाम गौरव पौडेल हो ।

म एसईईपछि प्लस टु पढ्न काठमाडौँ आएँ । म बस्ने ठाँउ र मेरो कलेज भएको ठाउँको दूरी, बसमा यात्रा गर्दा, लगभग एक घण्टाको थियो । हरेक दिन म बसबाट कलेज र घर आउने जाने गर्थेँ । काठमाडौँको जाम, अनि बसभित्रको भिडभाडको त कुरै नगरौँ ! सिट पाउन सधैँ मुस्किल हुन्थ्यो ।

मेरो कलेज सुरु भएको केही दिनमा अन्टी (मेरो ममिको बहिनी)ले कलेज जाँदा आउँदा केके हुन्छ भनेर सोध्नु भयो । मैले जे जे देखेको थिएँ सबै कुरा भनेँ । त्यत्तिकैमा उहाँले मलाई भन्नुभयो, “बसमा भिड भएको मौकामा कसैले दुर्व्यवहार गर्न सक्छ, अलि ख्याल गरेर हिँड्नू । कसैले तँलाई मन नपर्ने गरी हेरे पनि त्यो दुर्व्यवहार नै हो” । अन्टीले धेरै यस्ता कुरा सिकाउनु भयो ।

तर, म त केटा मान्छे थिएँ । मलाई कसरी दुर्व्यवहार हुन्छ ? मलाई त दुर्व्यवहार हुँदै हुँदैन नि ! म यो कुरामा ढुक्क थिएँ । त्यही भएर मैले अन्टीलाई, “आ....मलाई कल्ले गर्न सक्छ दुर्व्यवहार ! म त केटा मान्छे हो अन्टी मलाई केही हुन्न ढुक्क हुनुस्,” भनेँ । तर, अन्टी यो कुरा मान्न तयार हुनु भएन । उहाँले केटा मान्छे पनि दुर्व्यवहारमा पर्न सक्छन् भनेर मलाई विभिन्न उदाहरण दिएर सिकाउनु भयो । तर, मैले उहाँको कुरालाई एउटा कानले सुनेर अर्काे कानले उडाइदिएँ । 

सधैँझैँ म कलेजबाट निस्केर बस चढ्न बस स्टपमा गएँ । करिब १० मिनेट कुरेपछि जनता यातायात आयो । यो बस मेरो घरसम्मै जान्थ्यो । यसो हेरेको बस प्याक नै थियो । म सरासर पछाडि गएँ । अगाडि मान्छेहरू उभिएको भए पनि पछाडि एउटा सिट रित्तो रैछ । सिट पाएँ भन्दै मख्ख परेर म त्यही सिटमा बसेँ । बस सहिदगेट पुगेर फेरि रोकिएको थियो, त्यहाँबाट टनाटन मान्छे भरिए । म भएछेउमा एकजना आइपुग्नु भयो अनि बसको डन्डी समातेर उभिनु भयो । मलाई उहाँ त्यसरी उभिनु भएको देखेर नरमाइलो लाग्न थाल्यो अनि मैले आफू बसेको सिट छोड्दै उहाँलाई बस्न अनुरोध गरेँ । अनि म उहाँ उभिनु भएको ठाँउमा गएर उभिएँ ।


Photo Source: https://totonepal.com


एकैछिनमा, मलाई अलि कता कता शरीरमा कस्तो कस्तो अप्ठ्यारो महसुस हुन थाल्यो । कसैले जानीजानी मेरो हात मुसारिरहेको थियो । सुरुमा त लाग्यो बस भिड छ छोइहाल्छ नि । नजानेर छोइयो होला । तर, त्यो छुवाइ मलाई मन परिरहेको थिएन । मैले मेरो अर्काे हातले उसको हात हटाइदिएँ । त्यो हात एकजना महिलाको थियो । केही बेरमा फेरि त्यो हात मेरो हातमाथि आइपुग्यो । अहिले हात मात्रै होइन उनको शरीर नै मेरो शरीरमा पूरै टाँस्सिएको थियो । यो पटक मैले बोलेरै भनेँ, “अलि पर सर्नुस् न ! कस्तो टाँस्सिनु भएको मलाई अप्ठ्यारो भैसक्यो ।” यति भनेपछि ती महिला थोरै पर सरेजस्तो गरिन् । म पनि अलि सजिलो गरी बसेँ ।

तर, केही बेरमै फेरि त्यसरी नै उनका हात मेरो हातमाथि सल्बलाउन थाले । उनको एउटा हात मेरो पछाडि थियो भने अर्काे हात मेरो हातमाथि सल्बलाइरहेको थियो । उनको त्यस्तो हर्कतले मलाई डर लाग्न थाल्यो । ला के गर्ने होला ? कसैलाई भन्यो भने पनि मेरो कुरा पत्याउँदैनन् कि जस्तो लाग्यो । भन्न पनि सकिनँ । ती महिला आफूलाई मन लागेको ठाँउमा आफ्ना हात लैजाँदै थिइन् । ममाथि दुर्व्यवहार भैरहेको छ भन्ने कुरामा प्रस्ट भैसकेको थिएँ । अन्टीले भनेका कुराहरू अब चलचित्र जस्तै दिमागमा घुमिरहेका थिए । एकमनले सोेचेँ बसबाट ओर्लिन्छु र अर्काे बस चढ्छु । तर, अर्काे मनमा झट्ट कुरा आइहाल्यो, मैले के गरेको छु र म ओर्लिने बसबाट ? अनि भएभरको बल सञ्चित गरेर डन्डी समातेको हात विस्तारै तल झारेँ, अनि दुइटा हातको कुइनाले जोडसँग भ्वाक्क हानेँ । आया ! भन्दै ती महिला अर्काेपट्टिको मान्छेमाथि लडिन् । मेरो मन शान्त भयो । सायद अब उनले मजस्तो अरूलाई दुर्व्यवहार गर्ने हिम्मत गर्दिनन् ।

मैले त्यो दिन मेरो अन्टीले भन्दा म त केटा मान्छे मलाई कस्ले के गर्छ भन्ने सोच नराखेर, यदि त्यस्तो भैहाल्यो भने के गर्ने भन्ने बारेमा सोधेको भए, अथवा दुर्व्यवहारमा पर्नुभन्दा पहिले नै कसरी सतर्क हुने भन्ने कुरामा चासो राखेको भए सायद मैले त्यसरी दुर्व्यवहार भोग्नु पर्दैनथ्यो होला । त्यो दिनदेखि, केटा मान्छेलाई कस्ले के गर्न सक्छ भन्ने सोच मेरो दिमागबाट हराएर गएको छ । केटी जत्तिकै म (केटा) पनि दुर्व्यवहारमा पर्न सक्छौँ भन्ने कुरा मैले बुझिसकेको छु । हामी पनि दुर्व्यवहारको उत्तिकै जोखिममा छौँ । मलाई यति कुरा महसुस गर्न धेरै समय लाग्यो ।

मैले यो कुरा धेरै दिनपछि अन्टीलाई सुनाएँ । मलाई त्यो घटनाले धेरै समयसम्म आफूलाई दुःख दिइरहेको र पढाइमा समेत असर गरेको थियो । अन्टीलाई भनेपछि हल्का महसुस भयो । आफूलाई कसैले मन नपर्ने गरी छोएको छ, हेरेको छ भने पनि त्यो दुर्व्यवहार हो र त्यसको लागि हामी चुप लाग्नु हुँदैन फाइटब्याक गर्नु पर्छ भन्ने कुरा मैले राम्रोसँग बुझेँ ।

यस लेख जुनसुकै माध्यमबाट प्रकाशन/प्रसारण गर्नु परे www.gulabisambad.blogspot.com लाई स्रोत उल्लेख गर्नुहोला ।

Tuesday, January 12, 2021

फेसबुकले सम्झाउने त्यो दुर्व्यवहार

गुलाबी संवादः अ टिनएज टक (सत्य घटनामा आधारित प्रतिनिधिमूलक लेख) 


२०६७ सालको कुरा हो । म १० कक्षामा पढ्थेँ । त्यतिबेला मेरो फेसबुक थिएन । तर, मेरा केही साथीको फेसबुक थियो । बेलाबखत उनीहरूले फेसबुकबारे अनेकन कुरा सुनाउँथे । फेसबुकमा नचिनेको मान्छेलाई पनि साथी बनाएको, तीसँग गफ गरेको, राम्राराम्रा फोटा अपलोड गरेको । फोटोमा नचिनेका मान्छेले पनि अनेकन कमेन्ट गरेको, यस्तै, यस्तै । 

उनीहरूको कुरा सुन्दा रमाइलो लाग्थ्यो । चिन्दै नचिनेको मान्छेसँग कसरी साथी बन्न सकेका होलान् ? कसरी बात मार्न जानेका होलान् ? सम्झेर पनि मलाई अनौठो लाग्थ्यो । बेलाबखत म आफैँलाई प्रश्न गर्थें, ‘के साँच्चै त्यस्तो पनि हुन्छ र ?’

कहिलेकहिले त साथीहरूले नचाहिने कुरा गरेर मलाई ‘पङ्गु’ त बनाएका छैनन् ? भनेर पनि शंका नगरेको होइन ।

साथीहरूका यस्ता कुरा सुन्दासुन्दै एकदिन स्कुलछेउ ‘साइबर क्याफे’ पसेर फेसबुक अकाउन्ट खोलेँ । सुरु सुरुमा त मलाई फेसबुक चलाउन पनि खासै आउँदैनथ्यो । तर, मेरो पनि फेसबुक छ है भनेर साथीहरूलाई सुनाउदा मख्ख पर्थेँ ।

धेरैजसोलाई ‘रिक्वेस्ट’ पठाइहाल्थेँ । ‘रिक्वेस्ट एसेप्टेड’ भनेर आएको ‘नोटिफिकेसन’ देख्दा दङ्ग पर्थेँ । लाग्थ्यो, यो गज्जपको दुनियाँ रहेछ ।

स्कुले पढाइको सिँढी उक्लेर कलेजको सिँढी चढेपछि माहौल फेरियो । नयाँनयाँ साथी थपिए । ती सबैलाई फेसबुकमा साथी बनाउने हुटहुटी बढ्यो । हल्काफुल्का कुरा भएकादेखि नाममात्र सुनेका, अझै कति त कलेजमा अनुहार मात्रै देखेका सबैलाई खोजी खोजी फ्रेन्ड रिक्वेस्ट पठाउन थालेँ । कलेजमा देखेका तर हेल्लो, हाइसम्म नभनेकाहरूबाट पनि ‘रिक्वेस्ट’ पाउन थालेँ । साथीको संख्या बढ्ने लोभले कुनै सोचविचार नगरी ‘रिक्वेस्ट एसेप्ट’ गर्न थालेँ ।

लाग्थ्यो, फेसबुकमा धेरै साथी हुनु भनेको सानको कुरा हो ।

त्यही सानलाई जोगाइराख्न, हरेक दिनजसो ‘साइबर क्याफे’ धाउँथेँ । अनेकका अनेक फोटो र स्टाटसमा लाइक र कमेन्ट गर्थेँ । ‘गफ गर्दैमा के नै बिग्रिन्छ र ?’ भन्ने सोचेर नचिनेका मान्छेसँग पनि कुरा गर्न तम्सिन्थेँ । यत्तिकैमा एकदिन फेसबुकमा ‘फ्रेन्ड’ भएको तर कहिल्यै नचिनेको मान्छेले म्यासेन्जरमा पठाएको फोटो देखेर मेरो सातो उड्यो ।

साइबरको क्याबिन प्लाइले बारेको बाक्साजस्तो थियो । क्याबिन हुन्थेन भने मैले म्यासेन्जरमा हेरेको फोटो छेउछाउकाले पनि देख्न सक्थे । धन्न अरूले देखेनन् । तर, एक झलक फोटो देख्दैमा म कामेजस्तो भएँ । त्यो मान्छेले आफ्नो नाङ्गै भएको फोहोरी फोटो पठाएको थियो । त्यो फोटो देखेर म आलसतालस भएँ ।

हत्तपत्त सबै म्यासेज डिलिट गरेर त्यो मान्छेलाई ‘ब्लक’ गरेँ । त्यसपछि पनि डर कम भएन । तर, नचिनेका मान्छेसँग फेसबुकमा नबोल्ने बानी भने विस्तारै कम हुँदै गयो ।

त्यो घटनाले मलाई नचिनेका व्यक्तिलाई फेसबुकमा साथी बनाउन नहुने रहेछ भनेर थाहा भयो । ‘फ्रेन्ड रिक्वेस्ट सेन्ड’ र ‘एसेप्ट’ गर्न मात्रै रमाउने मलाई, ‘अनफ्रेन्ड’ पनि गर्नुपर्छ भनेर सिकायो । त्यसपछि चिनेका र ‘म्युचुअल फ्रेन्ड’ देखाएकालाई मात्रै साथी बनाउने निर्णय गरेँ ।

लाग्थ्यो, चिनेकाले त त्यस्तो फोहोरी म्यासेज पठाउँदैनन् ।

तर म गलत रहेछु ।

म कक्षा १२ मा पढ्दाको कुरा हो । मेरै कलेजमा ब्याचलर पढ्ने, मभन्दा दुई ब्याच सिनियर दाइको अनौठो म्यासेज म्यासेन्जरमा आयो । तिहारको रमाइलो माहौललाई समेटेर मैले फेसबुकमा लेखेको स्टाटसलाई उनले कुन घृणित नजरले हेरे, मलाई थाहा छैन । यौन आशक्तिको भावसहित तुच्छ शब्द प्रयोग गरेर लेखेको म्यासेज, सुरुमा त उनैले पठाएका हुन् भनेर विश्वासै लागेन ।

                                         Photo Source: https://johnawen.com

उसैगरी हतारहतार ब्लक गरेर साइबर क्याफेबाट बाहिरिएँ ।

कलेजमा सबैको नजरमा राम्रो विद्यार्थी, मिलनसार र असल व्यवहारले चिनिएका, राजनीतिक रूपमा उत्तिकै सक्रिय व्यक्तिले सामाजिक सञ्जालको माध्यमबाट नीच चरित्र देखाउनसम्म पछि नपर्दो रहेछ भनेर झसङ्ग भएँ ।

त्यतिबेला मलाई त्यस्ता घटनाको सामना गर्नु भनेको दुर्व्यवहार भोग्नु हो भन्ने थाहा थिएन । त्यस्ता घटनाका विरुद्धमा साइबर अपराध अन्तगर्तको मुद्दा चलाइन्छ भन्नेसम्मको सामान्य ज्ञान नहुँदै म दुर्व्यवहारको सिकार भएँ । पछिपछि साथी सर्कलमा यस्ता दुर्व्यवहारका बारेमा कुरा सेयर गर्दा, साथीहरूले पनि आफ्ना त्यस्तै तिता अनुभव सुनाउथेँ ।

केटी साथी मात्रै होइन, केटा साथीहरूले पनि सामाजिक सञ्जालका माध्यमबाट त्यस्तै दुर्व्यवहार भोग्दा रहेछन् भनेको सुन्दा अचम्म लाग्थ्यो । केही घटना त कल्पनासम्म गर्न नसकिने खालका हुन्थे । तर, साइबर सुरक्षा, साइबर अपराध र यस्ता अपराधका विरुद्धमा बनेका कानुनका बारेमा जानकारी नहुँदा, मेरा साथीहरू पनि मैलेजस्तै दुर्व्यवहार भोग्न बाध्य थिए ।

हिजोआज म धेरै सचेत र सजग भएर फेसबुकलगायतका सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्छु । तर, विभिन्न समयमा समाचार र सामाजिक सञ्जालकै भित्तामा आइरहने साइबर अपराध सम्बन्धी घटना र पोस्टले भने मन अमिलो बनाउँछ । विशेषगरी, भर्खरभर्खर सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो अकाउन्ट खोल्नुभएका किशोरकिशोरी भाइबहिनी यस्ता अपराधको सिकार भएका घटना सुन्दा, मलाई ती घटनाको याद आइहाल्छ । म त्यतिबेला कति धेरै डराएकी थिएँ । घटनाको भएको रात अबेरसम्म मनमा कति धेरै कुराहरू खेलेका थिए ।

सामाजिक सञ्जाल कसरी सुरक्षितसँग चलाउने, यसबाट कस्ताकस्ता अपराध पनि हुन सक्छन्, तीबाट कसरी बच्ने, खराब मनोवृत्ति भएकाहरूले मलाईजस्तै गरे भने कसलाई भन्ने, के गर्ने भन्नेबारे मलाई स्कुले जीवन र कलेजका सुरुआतका वर्षमा कसैले सिकाएन ।

हुन त त्यतिबेला सामाजिक सञ्जालबाट हुने अनेकन अपराधको श्रृंखला अहिलेजस्तो थिएन । तैपनि फेसबुक, इन्स्टाग्राम, लगायतका सामाजिक सञ्जालबाट हुने अपराधबारे अभिभावक र विद्यालयले सिकाउने हो भने मैलेजस्तो मानसिक यातना र डर सायदै अरूले खेप्नुपर्छ ।

यस लेख जुनसुकै माध्यमबाट प्रकाशन/प्रसारण गर्नु परे www.gulabisambad.blogspot.com लाई स्रोत उल्लेख गर्नुहोला ।


Tuesday, December 29, 2020

आस्थाको डर

गरीमा पौडेल


जब मैले मेरो योनाङ्गबाट रगत बगिरहेको पहिलोपटक देखेँ, म स्तब्ध भएँ । म केही बोल्नै सकिनँ !

मनमा अनेकौँ कुराहरू खेल्न थाले । मलाई यो के भइरहेको थियो थाहै थिएन । 

मम्मीलाई भन्छु भन्ने सोचले म कोठा बाहिर निस्किएँ । तर त्यहाँ मम्मी होइन, बाबा हुनुहुन्थ्यो । मलाई यस्तो कुरा बाबालाई भन्ने आँट आएन । म मम्मी खोज्दै यता र उता गरिरहेकी थिएँ । त्यतिबेलै मलाई मेरो कपडा भिजेको महसुस भयो अनि म रुन थालेँ ।

यत्तिकैमा सायद बाबाले अनुमान लगाउनु भएछ क्यार । बाबाले भन्नुभयो, “छोरी तिमी नआत्तिय, ममी एकछिनमा आउँछिन् । म एकछिन बजारतिर जान्छु ।” यति भनेर बाबा घरबाट निस्किनुभयो । घरमा म एक्लै थिएँ । हजुरआमा पनि हुनुहुन्थेन । मेरो योनाङ्गबाट रगत बग्न रोकिएकै थिएन । त्यत्तिकैमा बाबा बजारबाट आउनुभयो । उहाँले झोलाबाट केही झिकेर म बसेको ठाउँमा फ्यालिदिनुभयो । मलाई बाबाको यो व्यवहार देखेर अचम्म लाग्यो । बाबा किन टाढैबाट जानुभयो ? किन बाबा मेरो नजिक बस्नुभएन ? किन सामान परैबाट फ्यालिदिनुभयो ? 

मलाई धेरै नराम्रो लाग्यो । सधैँ मेरो वरिपरि बस्ने, मसँगै चल्ने खेल्ने बाबाले आज किन मसँग यस्तो गर्नुभएको होला ? बाबाले फालिदिनु भएको सामान के हो ? यो कसरी र केमा प्रयोग गर्छन् ? त्यो पनि थाहा थिएन मलाई । 

त्यतिबेला मम्मी गोठतिरबाट आउनुभयो, सायद भैँसी बाँधेर । मैले मम्मीलाई देखेपछि उहाँको नजिक गएर रोएँ । अँगालो हालेर रोएँ र सबै कुरा भने । मम्मीले मेरो कुरा सुन्नुभयो र मलाई नआत्तिन भन्नुभयो । मैले उहाँलाई बाबाले ल्याइदिएको सामान देखाएँ र किन ल्याइदिएको भनेर प्रश्न गरेँ । मम्मीले मेरो यो प्रश्न सुनेर मलाई छेउमा लगेर यसको आवश्यकता, फाइदा र यसलाई कसरी प्रयोग गर्ने भनेर सिकाउनुभयो । त्यसपछि म बाथरुम गएर मम्मीले सिकाएको अनुसार प्याड लगाएँ । त्यो प्याड लगाएपछि बल्ल मलाई सजिलो भएजस्तो भयो ।

म बाथरुमबाट निस्किँदा देखेँ, मम्मीले मलाई निन्याउरो मुख लगाएर हेरिराख्नभुएको रैछ । मम्मीलाई मैले यस्तो निन्याउरिएको कहिल्यै देखेकी थिइनँ । मलाई मम्मीको मुख देखेर डर लाग्यो । मैले मनमनै सोचेँ – मैले केही गलत काम त गरेकी छैन ! तर मलाई त्यस्तो गरेकी छुजस्तो केही लागेन । मम्मीले मलाई आफूसँग बोलाउनुभयो र यो समयमा हुने अनेकौँ कठिनाइका बारे सम्झाउनुभयो । 

मम्मीले भन्नुभयो, “यो प्राकृतिक नियम हो छोरी । यो तिमीलाई मात्रै होइन, हरेक छोरी मान्छेलाई हुने कुरा हो । यो प्रकृतिको सुरुआतदेखि छोरीलाई भइआएको कुरा हो । यो जीवनको निश्चित उमेरसम्म भइरहन्छ । यो बेला योनाङ्गबाट रगत बग्छ, पाँच, छ दिनसम्म । यो बेला तिमीलाई तल्लो पेट दुख्ला र त्यसरी पेट दुख्यो भन्दैमा आत्तिने, डराउने होइन । त्यस्तो हुँदा मनलाई शान्त राखेर आराम गरेर बस ।” 


Photo source : https://www.news24.com/health24

यति भनेर मम्मीले मलाई कोठामा छाडेर जानुभयो । केहिबेरमा, पल्लो कोठामा बाबा र मम्मी बसेर गुनगुन गरिरहेको सुनेँ । केही समयपछि मम्मी मेरो दुई चार जोर लुगा झोलामा राखेर बाहिर निस्कनुभयो । अनि मैले मम्मीलाई सोधेँ, “मम्मी हजुर यो झोला बोकेर कहाँ जान लाग्नुभएको ? कसको झोला हो यो ? को कता जान लागेको छ र ?” मम्मीले भन्नुभयो, “नानी तेरो सामान हो यो । अब केही दिन घर बस्न मिल्दैन बाबा र दादालाई देख्न हुँदैन तैँले ।”

त्यसपछि, मम्मीले ठूलीफुपूसँग कुरा गर्नुभयो, “नानी मिन्स भइ अब के गर्ने कता राख्ने होला ?” फुपूले आफ्नो घरमा राख्ने कुरा गर्नुभयो । त्यसपछि मम्मी बाबा अलि ढुक्क देखिनुभयो । अनि म केही दिनका लागि फुपूको घरमा बस्ने भएँ, परिवारबाट अलग भएर ।

म फुपूको घरमा त गएँ तर मलाई असाध्यै नरमाइलो लागीरहेको थियो । मलाई कताकता डाँको छोडेर रुन मन लागेको थियो तर पनि रुन सकिरहेको थिइन । त्यहाँ मेरो फुपूको छोरा अर्थात दादा पनि हुनुहुन्थ्यो । उहाँबाट पनि म टाढा हुनपर्दो रहेछ । यताउता गर्दा राती भैसकेको थियो अनि सुत्ने बेला आयो । सबै जना आफ्नो कोठामा थियौँ । जब बिहान भयो बाहिरबाट आवाज आयो, “नानी बाहिर नआउनू । घाम हेर्न हुँदैन, बाहिर दादा छ उसलाई पनि हेर्नु हुँदैन ।” मलाई लाग्यो, मैले त यो के पाप गरेँ ? घाम पनि हेर्न नपाउने, बाबालाई दादालाई पनि देख्न नपाउने । म अचम्ममा परेँ । यो कस्तो खाले चलन हो ? कसले चलायो यस्तो चलन ? यो त मात्र एउटा प्राकृतिक नियम थियो, म शारीरिक रूपमा स्वस्थ छु, र म प्रजनन क्षमताको लागि योग्य हुँदैछु भन्ने संकेत थियो ।

महिनावारी सुरु भएदेखी हरेक महिना त्यहि क्रम दोहोरिने भएकाले, यसलाई मासिक धर्म भनेको धेरैपटक सुनेकी थिएँ । तर यहाँ त, धर्मको नाममा अनेकौँ अन्धविश्वास जोडेर मलाई सजाय दिइराखिएको थियो । त्यसपछिको प्रत्येक महिना म त्यो सजायको भागीदार भइरहेकी छु । करले त हो नै, त्योसँगै जोडिएको धर्मप्रतिको आस्थाको डरले । 


यस लेख जुनसुकै माध्यमबाट प्रकाशन/प्रसारण गर्नु परे www.gulabisambad.blogspot.com लाई स्रोत उल्लेख गर्नुहोला ।

म एक छोरीकी आमा

  -किरण गौतम गुलाबी संवाद सुनिरहँदा मलाई पनि आफनो अनुभव लेख्न मन लाग्यो । हाल मेरो एउटी प्यारी छोरी छ । पत्रपत्रिका, समाचार आदिमा बाल यौन दु...